Lịch sử Khoa

55 năm thành lập Khoa Toán - Cơ - Tin học

(Bài viết nhân kỉ niệm 55 năm thành lập Khoa Toán - Cơ - Tin học - 2011)

Năm mươi lăm năm trước, sau kháng chiến chống Pháp thắng lợi được hai năm, ngày 4 tháng 6 năm 1956, Chính phủ ra quyết định số 2184/TC thành lập 5 trường đại học: Đại học Tổng hợp Hà Nội, Đại học Y - Dược, Đại học Bách khoa, Đại học Sư phạm, Đại học Nông lâm.

Tại thời điểm ban đầu, do lực lượng cán bộ quá mỏng, Nhà nước cho thành lập một Khoa Toán - Lý chung cho cả hai trường Đại học Tổng hợp và Đại học Sư phạm do GS Lê Văn Thiêm làm Chủ nhiệm Khoa.

Bộ môn Đại Số-Hình Học-Tôpô, lịch sử hình thành và phát triển

Theo sự hiểu biết của chúng tôi thì trên thế giới không có Đại học hoặc Viện nghiên cứu nào, trừ ĐHKHTN (ĐHQG) Hà Nội, có một bộ môn dành cho cả ba ngành toán học lớn là Đại số, Hình học và Tôpô. Chúng tôi gọi đùa đây là "Bộ môn 3 trong 1". Xin hãy giở tạp chí Mathematical Reviews để xem ba ngành này chiếm bao nhiêu đề mục phân loại trong Toán học hiện đại.

Bộ môn Toán học tính toán và Toán ứng dụng

Năm 1956 khi Trường Đại học Tổng hợp được thành lập, các chuyên ngành chưa được phân chia rõ rệt mà chỉ có Khoa Xã hội và Khoa Tự nhiên (gồm Toán, Lý, Hoá, Sinh). Khoa Tự nhiên do GS. Lê Văn Thiêm làm chủ nhiệm. Đến năm 1960 Khoa Tự nhiên tách ra thành Khoa Toán - Lý và Khoa Hoá - Sinh, đồng thời đã bắt đầu có sinh hoạt chuyên ngành, mỗi ngành thường chỉ có một vài người tự học, tự đọc và sinh hoạt chuyên môn theo nhóm.

Bộ môn Xác suất - Thống kê, nửa thế kỷ xây dựng và phát triển

I. Vài nét về Bộ môn Xác suất-Thống kê
 - Bộ môn Xác suất-Thống kê được thành lập năm 1960, cùng với sự thành lập của Khoa Toán-Lý, và là một trong bốn bộ môn được thành lập đầu tiên ở khoa Toán-ĐHTH Hà nội. Người chủ nhiệm đầu tiên của Bộ môn là PGS.TS.  Nguyễn Bác Văn (nay công tác tại Tp Hồ Chí Minh) .Thày Nguyễn Bác Văn là một trong số ít những người thày của khoa Toán-Lý đầu tiên của nuớc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa . Khoa Toán - Lý đó (chung cho cả 2 trường ĐHTH và ĐHSP) thành lập năm 1956 do GS Lê Văn Thiêm làm chủ nhiệm.

55 năm Bộ môn Toán Sinh thái và Môi trường

I. Vài nét về bộ môn
Bộ môn toán sinh thái và môi trường được thành lập vào đầu thập kỷ 80, thời kỳ khó khăn nhất của đất nước nói chung và của khoa Toán - Cơ - Tin học nói riêng. Động lực thành lập bộ môn là trong tiến trình công nghiệp hóa, môi trường bị hủy hoại nghiêm trọng và vì vậy toàn thế giới quan tâm tới việc bảo vệ môi trường. Để làm được điều đó không thể bỏ qua vai trò của toán học.

Bộ môn Cơ học trong sự phát triển của Khoa Toán - Cơ - Tin học

Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội là một trong số năm trường đại học được Nhà nước thành lập vào năm 1956 sau khi miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, nhằm đào tạo những cán bộ khoa học cơ bản phục vụ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất đất nước. Trong hai năm đầu, trường Đại học Tổng hợp và trường Đại học Sư phạm có chung khoa Toán-Lý. Năm 1958 khoa này tách thành hai bộ phận, một chuyển sang Đại học Sư phạm, một chuyển về Đại học Tổng hợp.

Bộ môn Tin học

Bộ môn Tin học, Khoa Toán - Cơ - Tin học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội được thành lập vào năm 1980 tại Khoa Toán - Cơ, Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Tiền thân của Bộ môn Tin học là Bộ môn Phương pháp tính được thành lập cùng với Khoa Toán - Cơ vào năm 1963 gồm 4 bộ môn chuyên ngành: Vận trù học, Đại số, Toán Lôgic (Điều khiển học) và Phương pháp tính, nên thường được gọi tắt là "Vận, Đại, Lô, Phương".